آیا فیلترهای دستگاه تصفیه هوا قابل شستشو هستند؟ [کدام مدل ها؟، نکاتی برای نگهداری]

دستگاه های تصفیه هوا دارای فیلتر های متعددی هستند که این فیلترها کیفیت های متفاوتی دارند. بعضی از برندهای تولید کننده دستگاه تصفیه و ضدعفونی هوا از فیلتر قابل شستشو استفاده می کنند و دستگاه تصفیه هوا با فیلتر قابل شستشو تولید می کنند و برخی دیگر نیز فیلتر هایشان قابل شستشو نیست. در این مطلب از تصفیه هوا می خواهیم به بررسی انواع فیلتر های دستگاه تصفیه هوا و این که کدام ها قابل شستشو هستند بپردازیم.

انواع فیلتر های دستگاه تصفیه هوا

پیش از هر چیزی، آشنایی با انواع فیلتر تصفیه هوا مهم بوده و به شناخت بیشتر کارایی دستگاه نیز کمک می کند؛ انواع این فیلتر ها و نقش آن ها عبارت اند از:

• فیلتر پیش تصفیه (Pre-Filter) : جذب گرد و غبار، مو و ذرات درشت
• فیلتر HEPA : جذب ذرات بسیار ریز مانند گرده، گرد و غبار و بخشی از ذرات معلق
• فیلتر کربن فعال (Activated Carbon) : کاهش بو، دود و برخی ترکیبات آلی فرار
• فیلتر کاتالیستی (Catalytic Filter) : کمک به تجزیه برخی آلاینده های گازی
• فیلتر فوتوکاتالیستی (Photocatalytic Filter) : استفاده از نور و ماده کاتالیستی برای تجزیه برخی آلاینده ها
• فیلتر الکترواستاتیک (Electrostatic Filter) : جذب ذرات با استفاده از بار الکتریکی
• فیلتر آنتی باکتریال (Antibacterial Filter) : دارای پوشش یا ماده ضد میکروبی
• فیلتر ضد آلرژی (Anti-Allergen Filter) : طراحی شده برای کاهش برخی عوامل حساسیت زا
• فیلتر فرمالدهید : برای کاهش فرمالدهید و برخی ترکیبات آلی فرار
• فیلتر یونیزه کننده : با تولید یون به ذرات معلق کمک می کند که تجمع پیدا کنند یا توسط سیستم دستگاه جذب شوند؛ این مورد از نظر فنی بیشتر یک فناوری تصفیه است تا فیلتر مکانیکی.

چه فیلتر هایی قابل شستشو هستند؟

قابل شستشو بودن فیلتر تصفیه هوا به نوع فیلتر و طراحی دستگاه بستگی دارد و نمی توان تمام فیلترها را با آب شست. در بیشتر دستگاه های تصفیه هوا خانگی، فیلتر پیش تصفیه تنها فیلتری است که معمولا برای شستشو طراحی شده است. این فیلتر وظیفه دارد ذرات درشت مانند گرد و غبار، مو، پرز و ذرات بزرگ معلق در هوا را قبل از رسیدن به فیلترهای اصلی جذب نماید. به همین دلیل، تمیز کردن منظم آن می تواند از کاهش جریان هوا و وارد شدن فشار بیش از حد به فیلترهای داخلی جلوگیری کند.

فیلتر HEPA در بیشتر دستگاه ها قابل شستشو نیست. ساختار این فیلتر از الیاف بسیار ظریف تشکیل شده که شستن آن با آب می تواند به ساختار الیاف آسیب زده و توانایی آن در جذب ذرات ریز را کاهش دهد. بنابراین اگر سازنده دستگاه اعلام نکند که فیلتر HEPA قابلیت شستشو دارد، نباید آن را با آب بشویید و معمولا پس از پایان عمر مفید باید تعویض شود. البته به این موضوع نیز دقت کنید که زمان تعویض و نحوه تمیز کردن فیلتر تصفیه هوا گرین (Green)  با برند های دیگر مانند تصفیه هوا فیلیپس و… متفاوت است.

فیلتر کربن فعال تصفیه هوا نیز معمولا قابل شستشو نیست. این فیلتر برای جذب بو، دود و برخی ترکیبات آلی فرار استفاده می شود و شستشو با آب می تواند عملکرد آن را کاهش دهد. در صورت اشباع شدن کربن فعال، معمولا باید فیلتر تعویض شود و نحوه تعویض فیلتر تصفیه هوا و انجام دادن آن به صورت صحیح، بسیار مهم است.

برخی فیلترهای الکترواستاتیک یا فیلترهای مخصوص که توسط سازنده به عنوان فیلتر قابل شستشو معرفی شده اند، ممکن است امکان شستشو را ارائه دهند. با این حال، نحوه تمیز کردن آنها با فیلتر پیش تصفیه معمولی متفاوت بوده و باید طبق دستورالعمل برند تصفیه هوا انجام شود. همچنین فیلترهای آنتی باکتریال، ضد آلرژی، کاتالیستی، فوتوکاتالیستی و فیلترهای مخصوص جذب فرمالدهید نیز بسته به ساختار و مدل دستگاه می توانند شرایط متفاوتی داشته باشند و نمی توان به صورت کلی گفت که قابل شستشو هستند.

در این موارد، بهترین کار بررسی دفترچه راهنمای برند ها از جمله دفترچه راهنمای تصفیه هوای ایستکول، تصفیه هوا دایسون و… یا اطلاعات درج شده روی خود فیلتر است. در نتیجه، اگر دستگاه تصفیه هوا دارای سیستم چند مرحله ای است، معمولا می توان فیلتر پیش تصفیه را شستشو داد؛ اما فیلترهای HEPA و کربن فعال معمولا باید تعویض شوند و طبق گفته هایمان، باید بدانید که فیلتر تصفیه هوا فیلیپس را چگونه عوض کنید؟ یا فیلتر برند بلانتون چه زمانی نیاز به تعویض دارد؟

همچنین حتی اگر یک فیلتر از نظر ظاهری قابل شستشو به نظر برسد، نباید بدون بررسی دستورالعمل سازنده، آن را با آب تمیز کرد؛ زیرا شستشوی نادرست می تواند سبب کاهش عملکرد فیلتر یا آسیب به دستگاه شود؛ لذا در راهنمای خرید دستگاه تصفیه هوا، توجه به برخی نکات و باید و نباید ها ضروری است.

فیلتر هپا و کربن تصفیه هوا مدل 209

فیلتر دستگاه تصفیه هوا شیائومی مدل Mi Air Purifier Formaldehyde Filter S1 M6R-FLP

آیا فیلتر HEPA قابل تمیز کردن است؟

دانستیم که در انواع تصفیه هوا، فیلتر HEPA معمولی قابل شستشو نیست و تمیز کردن آن با آب یا مواد شوینده توصیه نمی شود. فیلترهای HEPA از الیاف بسیار ظریفی ساخته شده اند که برای به دام انداختن ذرات ریز موجود در هوا طراحی شده اند. شستشو می تواند ساختار این الیاف را تغییر داده و باعث کاهش عملکرد فیلتر شود. همچنین، باقی ماندن رطوبت در فیلتر می تواند زمینه مناسبی برای ایجاد آلودگی و بوی نامطبوع ایجاد کند.

نکات مهم برای نگهداری فیلتر HEPA

از آنجایی که بیشتر برند ها در دستگاه های خود، فیلتر هپا را به کار برده اند، بهتر است مصرف کننده، نکات مهم این فیلتر را نیز بداند:

• تعویض منظم فیلتر: عمر فیلتر HEPA به میزان استفاده، کیفیت هوای محیط و مقدار آلودگی بستگی دارد. در بسیاری از دستگاه ها، تعویض فیلتر حدود هر 6 تا 12 ماه توصیه می شود؛ با این حال، زمان دقیق باید بر اساس دستورالعمل سازنده تعیین شود. به عنوان مثال، زمان تعویض فیلتر تصفیه هوا شیائومی احتمالا با تصفیه هوا میگل متفاوت است.
• تمیز کردن پیش فیلتر: اگر دستگاه دارای پیش فیلتر قابل شستشو است، آن را به صورت منظم تمیز کنید. این کار باعث می شود گرد و غبار، مو و ذرات درشت قبل از رسیدن به فیلتر HEPA جذب شوند و در نتیجه عمر مفید آن افزایش پیدا کند.
• بررسی دستورالعمل سازنده: پیش از هرگونه تمیز کردن یا تعویض، دفترچه راهنمای دستگاه را بررسی کنید. برخی مدل های خاص ممکن است فیلترهایی با قابلیت شستشو داشته باشند که روش نگهداری آنها با فیلترهای HEPA معمولی متفاوت است.

فیلتر هپا و کربن تصفیه هوا مدل 350

کلام آخر

قابل شستشو بودن فیلتر دستگاه تصفیه هوا به نوع فیلتر و توصیه سازنده بستگی دارد و نمی توان همه فیلترها را با آب تمیز کرد. در بیشتر دستگاه های تصفیه هوا، فیلتر پیش تصفیه قابلیت شستشو دارد و بهتر است به صورت منظم تمیز شود؛ اما فیلترهای HEPA و کربن فعال معمولا قابل شستشو نیستند و پس از پایان عمر مفید باید تعویض شوند.